Moczenie nocne – dzienniczek mikcji

Moczenie nocne – dzienniczek mikcji

Dzisiaj opowiem Wam jakie należy wykonać badania dodatkowe i jakie są przyczyny moczenia się dzieci w nocy. Zaczynamy…

 

 

  1. Dzienniczek mikcji i kalendarz moczenia nocnego

To jeden z najważniejszych narzędzi pediatry. Służy on zarówno do zdiagnozowania moczącego się dziecka, jak i monitorowania postępów leczenia. W dzienniczku i kalendarzu zbieramy takie informacje jak:

  • Ile było mokrych nocy w ciągu ostatnich 2 tygodni
  • Ile było epizodów moczenia w ciągu 1 nocy
  • Ile było i o których godzinach dziecko oddawało mocz w ciągu doby
  • Oceniamy przeciętną i maksymalną objętość oddawanego moczu
  • Oceniamy stosunek ilości moczu w ciągu dnia i w nocy –
  • Czy dziecko ma zaparcia

Ale dość teorii -> zobaczcie przykład Basi. To uzupełniony dzienniczek i kalendarz mikcji naszej pacjentki:

Basia wypija ok. 1700 -1750 ml dziennie. To troszkę więcej niż jej zapotrzebowanie dziennie, które wynosi 1450ml . Zwraca jednak dużo bardziej uwagę fakt, że wypija ok 200-250 ml płynów przed samym zaśnięciem! W ciągu dnia oddaje mocz regularnie co 23 godziny, natomiast moczenie nocne zdarza się 1 x w nocy około 2-3 godzin od zaśnięcia. 

 

Basia waży 19 kg, a jej zapotrzebowanie dzienne na płyny wynosi 1450 ml. 

Wiecie skąd się to wzięło? 

Jeśli dziecko waży

  • do 10 kg -> liczymy 100ml x kg

przykład: Zosia waży 9 kg, czyli  9 x 100 ml = 900 ml 

  • między 11-20 kg -> 1000ml + (waga – 10 kg) x 50 ml 

przykład: Basia waży 19 kg, czyli 1000 ml + 9×50 ml = 1450 ml

  • dla dzieci powyżej 20 kg -> 1500 ml + (waga – 20 kg) x 20 ml

przykład: Staś waży 26 kg, czyli 1500 ml + 6×20 ml, czyli 1620 ml

jeśli będziecie mieli problem z wyliczeniem dla swojego dziecka napiszcie w komentarzach wagę, a ja podam Wam zapotrzebowanie na płyny. 

Możemy zauważyć, że jeśli Basia nie wysika się w nocy to z reguły do moczenia dochodzi mniej więcej o tej samej godzinie. Nie ma natomiast problemów z wypróżnianiem i brudzeniem bielizny.

 

Tutaj możecie pobrać dzienniczek mikcji oraz kalendarz moczenia nocnego dla swojego dziecka



 

Przy uzupełnianiu dzienniczka pamiętajcie:

nocna objętość moczu = ilość moczu oddana w nocy + pierwsza poranna porcja

Uzupełnione dzienniczki możecie wysłać do mnie na adres mailowy: tatapediatra@gmail.com

 

BADANIA DODATKOWE  – ciąg dalszy….

  1. Badanie ogólne moczu

Najbardziej diagnostyczny jest mocz ranny – po ok. 8-10 godzinach bez przyjmowania płynów w nocy. Oceniając badanie ogólne moczu zwracamy szczególną uwagę na:

 

 

 

 

 

 

  1. Posiew moczu

Wykonujemy go tylko jeśli w badaniu ogólnym w osadzie oznaczono leukocyty > 4-5 w polu widzenia i podejrzewamy zakażenie układu moczowego. 

  1. Badanie krwi 

Oprócz badań podstawowych, w tym glukozy na czczo, dobieramy stężenie kreatyniny w surowicy krwi. Jej podwyższenie może świadczyć m.in. o przewlekłej chorobie nerek. Przed pobraniem krwi należy koniecznie pamiętać o prawidłowym nawodnieniu dziecka!

 

  1. Badanie moczu z II porcji w ciagu dnia

Określamy wskaźniki Ca/kreatynina i ew. wydalanie wapnia w dobowej zbiórce moczu. To badanie wykonujemy z reguły, jeśli w kolejnych wynikach badań ogólnych moczu ciągle utrzymuje się niski ciężar właściwy. Hiperkalciuria, czyli zwiększone stężenie wapnia w moczu będzie świadczy wtedy o upośledzeniu zagęszczania moczu.

 

  1. USG jamy brzusznej 

W badaniu USG oceniamy:

  • budowę nerek, układu moczowego – wykluczamy wady anatomiczne
  • oceniamy grubości ściany pęcherza moczowego przed i po oddaniu moczu [norma: przed mikcją <3 mm ; po <5 mm]
  • oceniamy ile zalega moczu w pęcherzu moczowym po pełnym wysikaniu się [norma: do 6 roku życia ≤20 ml, powyżej 7 lat: ≤10 ml)
  • oceniamy grubości odbytnicy – badamy pod kątem zalegania mas kałowych w odbytnicy [norma: <3–3,5cm]

 

Znamy już PRZYCZYNĘ? Pewnie TAK!

Są 3 zasadnicze przyczyny pierwotnego monosymptomatycznego moczenia nocnego:

  1. Poliuria nocna (60–65% dzieci)

Poliuria to wytwarzanie przez dziecko zbyt dużej ilości niezagęszczonego moczu w nocy, która po prostu nie mieści się w pęcherzu.Wynika ona z niedoboru hormonu wazopresyny w godzinach nocnych.

Objawy poliurii nocnej:

  • jednorazowe obfite moczenie łóżka, około 3–4 godzin po zaśnięciu
  • W dzienniczku mikcji objętość moczu produkowanego w nocy przekracza 130% oczekiwaną pojemność pęcherza.

 

Oczekiwana pojemność pęcherza jest zależna od wieku dziecka

Wiek (lata) Oczekiwana pojemność PM Zmniejszona pojemność PM Nocna poliuria
5 180 <117 >234
6 210 <136 >273
7 240 <156 >312
8 270 <175 >351
9 300 <195 >390
10 330 <214 >429

Dla naszej 6-letniej Basi oczekiwana pojemność pęcherza wynosi 210 ml [norma 136-273 ml]

 

  1. Zmniejszona pojemność pęcherza moczowego / nocna nadczynność mięśnia wypieracza (35–40% dzieci)

 

Wypieracz to mięsień odpowiedzialny za aktywne oddawanie moczu. Jeśli pojemność pęcherza jest zbyt mała to nawet niewielka ilość moczu będzie pobudzała mocno wypieracz.

Może dochodzić tylko w nocy do pewnej nadczynności wypieracza – co związane jest z opóźnieniem dojrzewania ośrodka oddawania moczu zlokalizowanego w moście w mózgu niezbędnego do pełnej kontroli nad pęcherzem moczowym.

 

Objawy:

  • dziecko moczy się kilka razy w ciągu nocy, mniejszymi porcjami
  • objętość pojedynczej porcji moczy <65% oczekiwanej pojemność pęcherza

 

III. Głęboki sen i podwyższony próg pobudliwości w czasie snu

W tym przypadku kluczowe znaczenia ma brak reakcji na wybudzania ze snu. Podczas głębokiego snu uczucie wypełnienia pęcherza jest na tyle małe, że sygnały z wypełniającego się pęcherza moczowego nie wybudzają dziecka. Bardzo charakterystyczne jest zwiększenie liczby ruchów nóg dziecka w czasie snu.

 

Objawy:

  • Głęboki sen, z którego trudno dziecko wybudzić
  • Brak wybudzenia się po zmoczeniu

 

Na koniec tej części jeszcze słowo o możliwych innych rozpoznaniach – czyli o tzw. diagnostyce różnicowej:

Tutaj chciałbym Wam zwrócić uwagę szczególnie na: 

    • Przerost migdałków podniebiennych, migdałka gardłowego -> dziecko chrapie w nocy, ma przewlekłe katary, oddycha przez buzię. Tutaj potencjalną rolę odgrywa hormon ANP (przedsionkowy peptyd natriuretyczny), który powoduje zwiększenie wydalania moczu również w nocy
    • Zbyt duża dawka witaminy D3, która może prowadzić do przewlekłej hiperkalcemia! Hiperkalcemia z kolei przyspiesza diurezę i zwiększa objętość moczu

 

  • Nawykowe zaparcie – Jeśli dziecko ma zaparcia w pierwszej kolejności trzeba poradzić sobie z tym problemem. Często okazuje się, że po wyleczeniu zaparć problem z moczeniem po prostu znika.

 

  • Polidypsja psychogenna – czyli „opijanie” się wodą lub innymi napojami szczególnie na wieczór.

 

inne możliwe rzadsze przyczyny:

  • Cukrzyca -> podwyższone stężenie glukozy w krwi, obecność glukozy w moczu
  • Przewlekła choroba nerek -> m.in. podwyższone stężenie kreatyniny w moczu
  • Wady układu moczowego -> nieprawidłowy obraz w USG jamy brzusznej
  • Moczówka nerkowa / ośrodkowa, w tym guzy OUN -> ocena dna oka; TK lub MR OUN; w wywiadzie zmiana zachowania, ból głowy, poranne wymioty, nadciśnienie tętnicze, poliuria (bardzo duże ilości oddawanego moczu >1200 ml/m2/24h lub >4 ml/kg/h; test deprywacji pojenia, test z DDAVP – wykonywany w szpitalu
  • Zespół nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD); zaburzenia opozycyjno-buntownicze (oppositional defiant disorder – ODD)
  • Zespół Pradera i Willego
  • Jadłowstręt psychiczny
  • Padaczka

 

Już jutro zapraszam Was serdecznie na:  LECZENIE MOCZENIA NOCNEGO –> będą same konkrety! 🙂

jasne wlasnie

2 komentarze
  • Avatar
    Anna
    Posted at 21:23h, 19 czerwca Odpowiedz

    Świetna robota Panie Doktorze! Podziwiam Pana zaangażowanie w edukowanie rodziców. Wszystko napisane w sposób bardzo przystępny i rzeczowy. Dziękuję!
    Mam tylko pytanko, może troszkę humorystyczne, ale jestem ciekawa, bo nie mogę tego rozszyfrować— o co chodzi ze stwierdzeniem:”
    Bardzo charakterystyczne jest zwiększenie liczby nóg dziecka w czasie snu.” 😊 Pozdrawiam serdecznie!

    • Łukasz
      Łukasz
      Posted at 22:57h, 06 lipca Odpowiedz

      Haha, bardzo dziękuję Ci za komentarz i wyłapanie małej literówki.
      Powinno być: “Bardzo charakterystyczne jest zwiększenie liczby RUCHÓW nóg dziecka w czasie snu.” -> Jeśli dziecko bardzo głęboko śpi wypełniony pęcherz może go nie obudzić, ale dziecko będzie w czasie snu ruszało, przebierało nóżkami.

Post A Comment