Moczenie nocne

Moczenie nocne

Cześć, 

Dzisiaj chciałbym przedstawić Wam 6-letnią Basię – to nasz #pacjent003 

Rodzice Basi napisali do mnie, ponieważ nie mogą poradzić sobie z moczeniem nocnym u swojej córeczki.

 

WYWIAD:

Basia moczy się w nocy od zawsze. Jest to bardzo uciążliwe zarówno dla dziewczynki, która ma silne poczucie winy, jak również dla rodziców, którzy co noc przebierają całe łóżko. Bardzo martwią się o zdrowie Basi. Zwrócili się do mnie z pytaniem: czy w wieku 6 lat to jeszcze normalne zachowanie? 

Jak dotąd najdłuższa przerwa w moczeniu nocnym trwała ok. 3 miesiące. W styczniu tego roku na świat przyszła siostrzyczka Basi, malutka Zosia. Od tego czasu problem z moczeniem nocnym zdecydowanie się nasilił. Zdarzają się na szczęście suche noce, ale to zaledwie kilka dni w miesiącu. Rodzice są już po pierwszej konsultacji pediatrycznej, jednak ciężko im zastosować się do wszystkich zaleceń, a efekt w rezultacie jest marny. 

 

Omówienie przypadku Basi zacznijmy najpierw od postawienia prawidłowego rozpoznania.

 

Dziecko powinno kontrolować mikcję, czyli powinno świadomie oddawać mocz:

 

  • w ciągu dnia – po ukończeniu 3.- 4. roku życia
  • w nocy – po ukończeniu 5. roku życia*

* szczególnej uwagi wymagają tutaj dzieci młodsze (poniżej 5 roku życia), które przeszły już trening czystości, czyli mają za sobą 6-miesięczny okres suchy, a teraz ponownie zaczęły się moczyć. 

 

Pytanie o moczenie nocne jest jednym z rutynowych pytań w trakcie bilansu 6-latka. Często rodzice wstydzą się mówić o tym problemie, czasami nie chcą krępować dziecka lub wywoływać w nim poczucie wstydu. Problem jednak jest i warto o tym wspominać na wizycie lekarskiej. Nasza Basia ukończyła już 5 rok życia i w dalszym ciągu moczy się z nocy, a więc należy bacznie przyjrzeć się jej problemowi. 

Aby dobrze zdiagnozować Basię i rozpocząć odpowiednie leczenie najpierw należy zadać kilka kontrolnych pytań.

 

PYTANIE 1. 

Czy nietrzymanie moczu jest stałe, czy okresowe?

 

Basia moczy się tylko w nocy. W dzień ładnie kontroluje oddawanie moczu. Ponadto miewa również całkowicie suche dni. Zakwalifikujemy, więc jej problem jako okresowe nietrzymanie moczu.

 

Jeśli dziecko, powyżej 5 roku życia, stale, czyli za każdym razem, nieświadomie oddaje mocz i zdarza się to zarówno w dzień, jak i w nocy wymaga od razu pilnej konsultacji z urologiem oraz z neurologiem dziecięcym. Taki stan często związany jest z wadami anatomicznymi, głównie układu moczowego lub nerwowego, jak również może wiązać się z towarzyszącymi chorobami i zaburzeniami neurologicznymi. Nie mówimy tutaj o sporadycznym “usikiwaniu” np. przy podskakiwaniu lub w dużych stanach emocjonalnych- te dzieci kwalifikujemy dalej jako okresowe, a nie stałe nietrzymanie moczu.. 

 

PYTANIE 2. 

Kiedy występuje nietrzymanie moczu?

Basia moczy się tylko w nocy, więc mam do czynienia z tzw. moczeniem nocnym.

Po ukończeniu 5 roku życia, dzieci moczące się w ciągu dnia wymagają konsultacji nefrologa lub urologa dziecięcego. Przed 5 rokiem życia jesteśmy bardziej liberalni, a okresowe moczenie dzienne wymaga tylko obserwacji. 


PYTANIE 3
Czy współistnieją inne objawy? – to pytanie jest BARDZO WAŻNE!

 

Do objawów ALARMUJĄCYCH dla moczenia nocnego należą:

  1. Zbyt częste (>8 razy w ciągu dnia) lub zbyt rzadkie (<3 razy w ciągu dnia) oddawanie moczu w ciągu dnia. Norma dla dzieci to 4-7 razy na 24 godziny. 
  2. Nietrzymanie moczu lub moczenie bielizny w ciągu dnia – tzw. objawy dzienne
  3. Parcia naglące oraz zachowania powstrzymujące oddanie moczu – kucanie, krzyżowanie nóg, uciskanie krocza, stanie na palcach, przebieranie nogami
  4. Trudności w rozpoczęciu sikania
  5. Oddawanie moczu z wysiłkiem – przy użyciu mięśni brzucha
  6. Słaby, przerywany strumień moczu
  7. Oddawanie moczu kilka razy z rzędu
  8. Przerywane oddawanie moczu
  9. Uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza – u starszych dzieci
  10. Kropelkowy wyciek moczu
  11. Ból brzuszka – szczególnie podbrzusza

 

Jeśli, tak jak u Basi, nie występują żadne z powyższych objawów alarmowych oraz dziecko nie ma wad anatomicznych układu moczowego lub neurologicznego – mamy do czynienia z MONO-symptomatycznym moczeniem nocnym. 

W innym przypadku niemosymptomatycznego moczenia dziecko należy skierować do poradni nefrologicznej bądź urologicznej. 

 

PYTANIE 4. 

Czy kiedyś był okres suchy? Czy dziecko przeszło tzw. trening czystości?

 

Basia miała wprawdzie okres suchy, ale trwał on zaledwie 3 miesiące. Możemy podejrzewać, że na nawrót dolegliwości wpłynął stres spowodowany narodzinami jej siostry Zosi. Moczenie Basi zakwalifikujemy wg definicji jako moczenie PIERWOTNE

Za zakończony trening czystości uważamy, jeśli dziecko nie moczyło się w nocy przez minimum 6 miesięcy. Jeśli po tym okresie następuje ponowny nawrót dolegliwości kwalifikujemy takie zaburzenie jako Moczenie nocne mono-symptomatyczne WTÓRNE i w pierwszej kolejności należy skierować takie dziecko do poradni psychologicznej. 

 

A tak wygląda to na schemacie:

 

Kolejny punkt to UZUPEŁNIENIE WYWIADU

Aby przybliżyć się do prawidłowego rozpoznania musimy zadać jeszcze kilka pytań:

 

  • Czy Basia ma zaparcia stolca?

Powtarzające się zaparcia lub same trudności z wydaleniem stolca prowadzą do zaburzeń funkcji pęcherza moczowego. Można powiedzieć, że jest on w pewien sposób nadwyrężany. Może to prowadzić do zespołu nadreaktywnego pęcherza i w konsekwencji do zaburzeń oddawania moczu. W wielu przypadkach wyleczenie zaparć prowadzi do ustąpienia moczenia. 

Basia regularnie, każdego dnia oddaje stolec i robi to bez większego wysiłku. 

 

  • Czy występowału zakażenia układu moczowego – szczególnei nawracające?
    Jeśli zakażenia układu moczowego nawracają zawsze należy wykonać badania w kierunku wad wrodzonych układu moczowego.

Basia dotychczas nie miała ani jednego zakażenia układu moczowego

 

  • Czy Basia przeżyła jakiekolwiek urazy lub przeżycia psychiczne?

    Na świat przyszła siostrzyczka Basi – z pewnością ten fakt należy wziąć pod uwagę w diagnostyce.
  • Czy występują zaburzenia zachowania? Takie jak ADHD – nadpobudliwość psychoruchowa lub inne zaburzenia zachowania, w tym stany lękowe?

Basia nie ma problemów w tym zakresie – jest jak najbardziej prawidłowo rozwijającą się dzieczynką.

  • Kolejne pytania dotyczą jakości snu? Ile godzin śpi? O której zasypia? Czy śpi głęboko? Czy śpi niespokojnie? Czy budzi się podczas snu? Czy ma lęki nocne? Czy dziecko budzi się po zmoczeniu? Czy ma trudności z wybudzeniem się? Czy lunatykuje? Czy dziecko jest wybudzane w nocy, aby pójść do łazienki wysikać się? Jak ta czynność wygląda? Czy dziecko jest świadome podczas oddawania moczu?

    Basia ma bardzo duże problemy z wybudzeniem się w nocy i świadomym oddaniem moczu. Gdy rodzice starali się zaprowadzić dziewczynkę w nocy do łazienki Basia nawet nie była w stanie otworzyć oczu i bardzo mocno płakała.

  • Jaki jest ogólny stan zdrowia dziecka? jak przebiegał dotychczasowy rozwój, ew. dane z okresu noworodkowego, wywiad rodzinny, przyjmowane leki na stałe? Czy dziecko chrapie w nocy? Czy jest pod opieką laryngologa?

    Basia okresowo chrapie w nocy – w najbliższym czasie rodzice wybiera się z nią do poradni laryngologicznej z powodu podejrzenia przerostu migdałka gardłowego. Poza tym Basia to okaz zdrowia.

     

  • Jak wygląda dieta dziecka, w tym przyjmowanie płynów? – szczególnie o której godzinie zjada kolację? Co zazwyczaj zjada na kolację?

    Basia zjada lekką kolację na ok. 1 godzinę przed snem po niej wypija jeszcze ok. 1 szklankę wody, delikatnej herbaty od czasu do czasu szklankę kakao.

  • Jeżeli podjęto próbę ograniczenia płynów przed snem to czy był efekt w postacie zmniejszenia liczby mokrych nocy albo mniejszej objętości moczu w mocy?


    Rodzicę podjęli już wcześniej taką próbę. Efekt był, jednak Basia bardzo domagała się wody przed snem i nie byli w stanie zastosować się do zaleceń. 


BADANIE PRZEDMIOTOWE

Basia jest naszym wirtualnym pacjentem, więc niestety nie możemy jej zbadać. Zobaczcie proszę na co Pediatra zwraca uwagę badając moczące się dziecko:

  • palpacyjnie bada jamę brzuszną – w trakcie badania może wyczuć wypełniony pęcherz moczowy lub wypełnioną odbytnica – m.in. wyczuje zalegające masy kałowe w odbytnicy przy nawykowych zaparciach.
  • Ocenia zewnętrzne narządy płciowych  – może wykryć m.in. sklejenie warg sromowych u dziewczynek lub stulejkę u chłopców
  • Ocenia czucie w okolicy krocza
  • Ocenia wygląd kończyn dolnych – w tym wygląd stopy m.in. pod kątem “stopy wydrążonej” – jest to deformacja polegająca na nadmiernym wysklepieniu stopy, stopa jest krótsza i węższa w podbiciu, a powstaje m.in. w wyniku noszenia za małych butów. 
  • Ocenia wygląd okolicy krzyżowo-ogonowej głównie pod kątem cech świadczących o dysrafii, czyli m.in. o przepuklinie oponowo-rdzeniowej
  • Ocenia motorykę, siłę i napięcie mięśniowe, a także odruchy ścięgniste kończyn dolnych

 

 

Na dzisiaj to tyle, ale… 

 

Już jutro…

Pokażę Wam jak prawidłowo uzupełnić dzienniczek mikcji i kalendarz moczenia nocnego. Zastanowimy się jak i czy poszerzyć diagnostykę naszej Basi? A może moczenie nocne ma inną przyczynę? – prześledzimy diagnostykę różnicową moczenia, 

No Comments

Post A Comment