Kamienie milowe rozwoju – sprawdź czy Twoje Dziecko rozwija się prawidłowo.

Poznaj „CZERWONE FLAGI rozwoju”

Kamienie milowe to umiejętności, które większość prawidłowo rozwijających się dzieci osiąga w danym momencie/miesiącu życia. Służą one pediatrom, aby zwrócić ich uwagę i otoczyć większą troską te dzieci, które z jakiegoś powodu pozostają w tyle za swoimi rówieśnikami.

W tym artykule chciałbym przedstawić Wam tzw. „CZERWONE FLAGI” rozwoju – To takie Kamienie milowe, które dziecko musi osiągnąć w odpowiednim czasie. Jeśli tak się nie stanie powinno zostać skierowane do specjalisty.

Wprawny pediatra ocenia 5 najważniejszych sfer rozwoju dziecka:

    1. Motorykę dużą
    2. Motorykę małą
    3. Rozwój mowy-języka
    4. Funkcje poznawcze
    5. Funkcje społeczno-emocjonalne
Każde dziecko ma swoją unikalną ścieżkę rozwoju – poniższe zestawienie ma posłużyć, aby zaalarmować Ciebie i Twojego Pediatrę.

Jeśli tych umiejętności nie posiada Twoje dziecko ➡️ ZGŁOŚ SIĘ DO PEDIATRY!

 

🚩NOWORODEK – 0-1 miesiąc życia

 

✅ DUŻA MOTORYKA

  • Dodatni odruch Moro – czyli dziecko powinno pod wpływem gwałtownego ruchu, nagłego hałasu lub ostrego dźwięku -> energicznie wyprostować rączki i nóżki, odchylić głowę do tyłu, a po chwili zacisnąć pięści i powoli przybliżyć rączki wykonując ruch objęcia klatki piersiowej. Ten odruch zanika do 6 miesiąca życia.
  • Dodatni odruch podparcia – trzymając dziecko w pozycji pionowej po oparciu nóżek o podłoże dziecko powinno napiąć mięśnie nóżek (równocześnie zginacze, jak i prostowniki) podpierając tym samym opadający tułów.
  • Zgięciowa pozycja ciała – Gdy dziecko leży na plecach z głową zadartą do góry jego rączki i nóżki powinny być wyraźnie i symetrycznie zgięte w stawach.

pastedGraphic.png

FOTO. Noe 4 tygodnie – pozycja zgięciowa

 

✅ MAŁA MOTORYKA

  • Odruch chwytny – jeśli uciśniemy delikatnie dłoń -> dziecko powinno zacisnąć paluszki i kciuk; odruch występuje również w stopach po uciśnięciu poduszeczek w okolicach palców nóżek.

 

✅ MOWA-JĘZYK

  • Odruch szukania i ssania – po podrażnieniu kącika ust dziecko powinno otworzyć usta, wysunąć język i odwrócić głowę w kierunku bodźca, a następnie po złapaniu palca lub piersi wykonać ruchy ssące – ten odruch najlepiej zaobserwować w czasie karmienia dziecka piersią.
  • Dziecko zwraca się w stronę dźwięku – dziecko najbardziej reaguje na głos mamy. Zna go już od poczęcia. Spokojne, aktywne dziecko powinno odwracać swoją głowę po usłyszeniu głosu mamy.
  • Wydaje różne okrzyki – dziecko powinno płakać – w ten sposób komunikuje się z nami. Zbyt spokojne dziecko, nie manifestujące swojego głodu, powinno zwrócić naszą czujność.

 

✅ FUNKCJE POZNAWCZE

  • odwraca się w kierunku twarzy rodzica – akomodacja oczu dziecka, czyli zdolność patrzenia blisko i w dal, jeszcze nie jest dobrze wykształcona – noworodek widzi najlepiej w odległości około 25 cm. Dziecko preferuje twarz (szczególnie oczy), obiekty kontrastowe, a także wysoki głos mamy.

 

✅ FUNKCJE SPOŁECZNO EMOCJONALNE

  • płacze, kiedy płaczę inne niemowlę – to pierwsza oznaka empatii

🚩 NIEMOWLĘ – 2 miesiąc życia

 

✅ DUŻA MOTORYKA

  • dziecko powinno unosić głowę do 45° w leżeniu na brzuchu

 

✅ MAŁA MOTORYKA

  • powinno trzymać włożoną do ręki małą grzechotkę – chwyt może trwać kilka sekund, jednak powinien być na tyle silny by utrzymać niewielki przedmiot

 

✅ MOWA-JĘZYK

  • dziecko powinno wydawać nieartykułowane, gardłowe dźwięki – w tym wieku większość potrzeb dziecko dalej manifestuje głośnym płaczem, jednak oprócz tego powinny pojawić się również inne dźwięki nie związane z samym rozdrażnieniem dziecka np. z powodu głodu.

 

✅ FUNKCJE POZNAWCZE

  • dziecko powinno wodzić wzrokiem w poziomie – utrzymywanie skupienia wzroku przez dłuższy czas będzie nie możliwe, jednak dziecko na kilka sekund powinno złapać kontakt wzrokowy z rodzicem lub skupić uwagę na kontrastowym przedmiocie lub rysunku.

 

✅ FUNKCJE SPOŁECZNO EMOCJONALNE

  • występują dłuższe okresy czuwania w ciągu dnia – tutaj nie ma żadnych norm i każde dziecko pod tym kontem jest indywidualne. Nas ma zaalarmować, jeśli dziecko przesypia całe noce i dnie, a budzi się tylko i wyłącznie na karmienie.

🚩 NIEMOWLĘ – 4 miesiąc życia

 

✅ DUŻA MOTORYKA

  • Dodatni objaw Szermierza – to inaczej odruch toniczny szyjny asymetryczny (ATOS) – aby go wywołać połóż dziecko na plecach, następnie delikatnie przekręć głowę w bok (w prawo lub w lewo) -> powinniście zaobserwować wyprostowanie rączki i nóżki, na które patrzy dziecko i zgięcie rączki i nóżki pozostających w tyle za potylicą.

 

✅ MAŁA MOTORYKA

  • Dziecko powinno składać dłonie w linii pośrodkowej ciała – tak jak do modlitwy, to przygotowanie do przekładania zabawki z jednej rączki do drugiej.
  • Dziecko leżąc na plecach powinno wyciągać wyprostowane ramiona w kierunku grzechotki, chwycić ją i przez chwilę przytrzymać

 

✅ MOWA-JĘZYK

  • Powinno gruchać, czyli wypowiadać pierwsze artykułowane dźwięki „g-g, grrr, gruu”

 

✅ FUNKCJE POZNAWCZE

  • Powinno oglądać dłonie
  • Powinno badać otoczenie, rozglądać się wokoło i poszukiwać swojego rodzica
  • Powinno przewidywać czynności wykonywane o stałej porze

 

✅ FUNKCJE SPOŁECZNO EMOCJONALNE

  • Powinno uspakajać się, gdy się do niego mówi lub bierze na ręce, powinno samo uspakajać się przed snem
  • Powinno cieszyć się z kontaktu wzrokowego ze znaną osobą, szczególnie rodzicem
  • Dziecko powinno wyrażać podstawowe emocje: radość, złość, smutek, niepokój, zaskoczenie

🚩 NIEMOWLĘ – 6 miesiąc życia

 

✅ DUŻA MOTORYKA

  • To czas, kiedy dziecko powinno utrzymać pozycję siedzącą z podparciem rączkami z tyłu
  • powinny zanikać odruchy prymitywne takie jak: odruch ssania, szukania, Moro, odruch chwytny – zastępowane są one przez celowe działania naszego dziecka

 

✅ MAŁA MOTORYKA

  • Zwróćmy uwagę jak dziecko trzyma przedmiot (klocek, gryzak). Powinno używać dwóch rodzajów chwytów:
    • chwytu łokciowo-dłoniowego – dziecko całą dłonią chwytać klocek używając wszystkich palców, również 4-tego i 5-tego,
    • chwytu promieniowo-dłoniowego – dziecko chwytać klocek używając kciuka oraz palca wskazującego i środkowego, w tym chwycie palec 4. i 5. Pozostają swobodnie.
  • W zabawie dziecko powinno potrząsać grzechotką, przytrzymywać klocek obiema rączkami równocześnie, a także jest w stanie trzymać dwa klocki w dwóch rączkach równocześnie.

 

✅ MOWA-JĘZYK

  • W tym wieku dziecko powinno spontanicznie uśmiechać się – jest to tzw. „uśmiech społeczny”
  • powinno patrzyć w kierunku osoby, która mówi do dziecka, a także wydawać dźwięki w odpowiedzi

 

✅ FUNKCJE POZNAWCZE

  • Dziecko powinno rozwiązywać problemy metodą prób i błędów
  • powinno uderzać przedmiotami o siebie, a także szukać upuszczonego przedmiotu – dziecko powinno rozumieć podstawowe pojęcia trwałości przedmiotu, czyli… jeśli coś upadło to istnieje dalej tylko leży na ziemi, a nie zniknęło.

 

✅ FUNKCJE SPOŁECZNO EMOCJONALNE

  • dziecko powinno uśmiechać się w trakcie rozmowy oraz samo chcąc rozpocząć kontakt, powinno cieszyć się w czasie zabawy.
  • Dziecko preferuje znajome osoby, powinno wchodzić w interakcję z innymi poprzez wyraz twarzy, kontakt wzrokowy, a także wykazuje zainteresowanie innymi niemowlętami (dalszy rozwój empatii)

🚩 NIEMOWLĘ – 9 miesiąc życia

 

✅ DUŻA MOTORYKA

  • W tym wieku koniecznie powinny występować odruchy posturalne, takie jak:
    • odruch prostujący głowę, inaczej błędnikowo-optyczny – dziecko potrafi utrzymać głowę i linię oczu prostopadle do podłoża, gdy jest przechylane w różne strony
    • odruch amfibii dziecko może wykonywać niezależne ruchy rąk i nóg, niezależnie od położenia głowy.
    • odruch śrubowy – po obrocie głowy w jedną stronę podąża cały tułów obracający się za nią
  • Dziecko powinno przekręcać się w obie strony, z brzuszka na plecy i odwrotnie, a także powinno stabilnie siedzieć

 

✅ MAŁA MOTORYKA

  • W tym wieku dziecko powinno używać już bardziej zaawansowanych chwytów:
    • chwytu promieniowo-palcowego – w tym chwycie bierze udział kciuk, palec wskazujący i środkowy bez udziału dłoni
    • chwytu zagarniającego – palec wskazujący i środkowy zagarnia przedmioty do środka dłoni.
  • Dziecko samo dotyka przedmioty wielkości płatka śniadaniowego

 

✅ MOWA-JĘZYK

  • Dziecko po powinno wskazywać lub przynajmniej popatrzyć na znane osoby lub przedmioty po ich nazwaniu np. mama, tata, lampa
  • powinno zatrzymywać się, gdy usłyszy „nie” i wydawać dźwięki, żeby zwrócić na siebie uwagę

 

✅ FUNKCJE POZNAWCZE

  • dziecko dotykiem powinno poznawać, badać twarz rodzica
  • zapytane, gdzie jest ulubiona zabawka, zaczyna jej szukać – to kolejny etap rozwój pojęcia trwałości przedmiotów

 

✅ FUNKCJE SPOŁECZNO EMOCJONALNE

  • wykazuje dobrze rozwinięte przywiązanie do rodzica

🚩 DZIECKO – 1 rok życia

 

✅ DUŻA MOTORYKA

  • powinno siadać
  • powinno raczkować
  • powinno podciągać się do pozycji stojącej
  • powinno chodzić trzymane za jedną rękę
  • powinno łapać toczącą się piłkę

 

✅ MAŁA MOTORYKA

  • powinno używać chwytu pęsetowego – dziecko chwytając mały przedmioto powinno używać tylko kciuka i palca wskazującego
  • powinno spontanicznie puszczać klocek do kubka
  • powinno trzymać butelkę

 

✅ MOWA-JĘZYK

  • powinno odwracać się wołane po imieniu i rozumieć rutynowe polecenia
  • powinno celowo wokalizować lub gestykulować w celu kontroli zachowania innych osób, przyciąga uwagę poprzez ruchy ramion i nóg:
    • jeśli prosi: sięga, wskazuje, pokazuje do góry
    • jeśli czegoś nie chce: odpycha, odgina się
  • powinno bierać udział w tzw. zabawie społecznej: naśladować klaskania, gest „pa-pa”

 

✅ FUNKCJE POZNAWCZE

  • powinno szukać ukrytych uprzedmiotów, na które dziecko wcześniej nie patrzyło – zapytajcie dziecko, gdzie jest ulubiona zabawka? Dziecko powinno się rozglądać szukając jej wkoło siebie.
  • Powinno interesować się zabawkami uczącymi „przyczyny i skutku” – naciskać przycisk, aby zobaczyć coś pojawiającego się lub pociągać sznurek, aby usłyszeć dźwięk
  • Dziecko powinno uczyć się metodą prób i błędów – nie zrażając się szybko przy tym.

 

✅ FUNKCJE SPOŁECZNO EMOCJONALNE

  • powinno bawić się w „a-kuku” – nauczone tej zabawy samo rozpoczyna przez nakrywanie głowy, naśladuje gesty typu kosi-kosi łapki
  • powinno pokazywać, dawać przedmioty innym dzieciom, podziela wspólne przedmioty / pola uwagi z innymi – to dalszy etap rozwoju empatii.

🚩 DZIECKO – 18 miesiąc życia

 

✅ DUŻA MOTORYKA

  • dziecko powinno wstawać, samodzielnie chodzić – dziecko powinno chodzić na wąskiej podstawie stawiając nóżka za nóżką, pięta do palców.
  • Powinno wchodzić i schodzić ze schodów trzymając się poręczy

 

✅ MAŁA MOTORYKA

  • Powinno ustawiać wieżę z kilku klocków – minimum to 2-3 klocki
  • Powinno wkładać klocki odpowiednich kształtów do otworów – to zabawa może odbywać się na zasadzie prób i błędów.
  • Powinno rysować ołówkiem w zaciśniętej pięści – kształty i rysunki nie mają znaczenia
  • Powinno samo jeść palcami

 

✅ MOWA-JĘZYK

  • Powinno wykonywać 1-stopniowe polecenia – „podaj”, „pokaż”, „odłóż”
  • W tym wieku dziecko powinno znać około 15 słów oraz wskazać 6 części ciała
  • Powinno wykonywać gesty połączone z prośbami – poproszone powinno podawać przedmiot, powinno brać rękę opiekuna, aby wysunąć w kierunku przedmiotu, które chce
  • Dziecko powinno jasno wyrażać swoje emocje: klaskać z podekscytowania, ściskać pluszowe zabawki (symbolicznie), potrząsa głową „nie”, jeśli czegoś nie chce

 

✅ FUNKCJE POZNAWCZE

  • Powinno w odpowiednim miejscu szukać ukrytych, schowanych przedmiotów, na które wcześniej nie patrzyło – np. lampy szuka na suficie, a swojego misia w łóżeczku.
  • Powinno naśladować stosowanie rzeczywistych przyrządów – np. zamiatanie miotłą, uderzanie młotkiem, koszenie kosiarką
  • Powinno używa przedmioty zgodnie z ich zastosowaniem – szczotkuje włosy szczotką, pcha samochodzik, jeździ kolejką

 

✅ FUNKCJE SPOŁECZNO EMOCJONALNE

  • Powinno naśladować rówieśników, pokazuje na przedmioty, domaga się uwagi
  • Powinien posiadać przedmioty, które są dla niego szczególnie ważne – zabawki, przytulanki – używa je w celu uspokojenia się
  • Powinien czasami miewać napady złości

🚩 DZIECKO – 2 rok życia

 

✅ DUŻA MOTORYKA

  • Dziecko w tym wieku powinno biegać, skakać, kopać, rzuca piłkę znad głowy na odległość ok. metra
  • Powinno wchodzić po schodach krokiem dostawnym, bez poręczy

 

✅ MAŁA MOTORYKA

  • powinno naśladować rysowanie pionowych linii
  • powinno budować wieże z 6 klocków ustawionych jeden na drugim
  • powinno używać łyżki i pomagać przy ubieraniu się.

 

✅ MOWA-JĘZYK

  • powinno znać około 50 słów oraz zwroty składające się z dwóch słów – w tym wieku dziecko powinno mówić tylko wspomagając się gestykulacją
  • powinno potwierdzać kiwaniem „tak”, przesyłać całusy, uspakajać „ciiii” i przybijać „piątkę”
  • mowa dziecko powinna być w 50% zrozumiała przez obce osoby

 

✅ FUNKCJE POZNAWCZE

  • powinnno uczestniczyć w prostych zabawach z udawanymi przedmiotami – np. zabawkowa miotła, kubek dla siebie i dla lalki, pcha samochód udając, że sam jedzie
  • powinno próbować sprawić, aby zabawki działały

 

✅ FUNKCJE SPOŁECZNO EMOCJONALNE

  • powinno bawić się równocześnie z innymi dziećmi – jest to tzw. zabawa równoległa – przy zabawie używa przy tym słów „nie”, „moje”, wskazuje na przedmioty, chcąc wyjaśnić własne „określenia”
  • Powinno uzależniać swój wyraz twarzy od zachowania innych osób – powinien być smutny jeśli ktoś płacze, śmiać się gdy inni się śmieją – jest to tzw. odniesienie społeczne

🚩 DZIECKO – 3 rok życia

 

✅ DUŻA MOTORYKA

  • Powinno pedałować na rowerku trójkołowym
  • Powinno schodzić po schodach krokiem dostawnym, bez poręczy
  • Powinno wchodzić po schodach krokiem naprzemiennym, bez poręczy

 

✅ MAŁA MOTORYKA

  • Powinno kopiować linie poziome, kółka
  • Powinno budować wieżę stawiając 10 klocków jeden na drugim
  • Powinno używać dobrze łyżki i widelca, pić z otwartego kubka
  • Powinno zdejmować skarpetki i buty, rozbierać się
  • Powinno sygnalizować potrzebę oddanie moczu i stolca

 

✅ MOWA-JĘZYK

  • Powinno wykonywać 2-stopniowe polecenia
  • Powinno składać zdania zbudowane z 3–4 wyrazów
  • Powinno pytać: co, kto, gdzie, dlaczego?
  • mowa powinna być zrozumiała w 75%

 

✅ FUNKCJE POZNAWCZE

  • powinno brać zabawy z udawaniem – bawić się kijem jako szczotką, lalka sama zjada klocki, wlewa paliwo do samochodu, daje jeść zabawkowemu konikowi
  • powinien nazywać jeden kolor, liczyć dwa przedmioty, oddzielać kształty, składać układanki z 3–4 elementów, porównuje dwa przedmioty (mniejszy – większy)

 

✅ FUNKCJE SPOŁECZNO EMOCJONALNE

  • powinien inicjować kontakty z rówieśnikami, dzieli się z innymi
  • powinien łatwo rozstawać się z opiekunami
  • powinien rozumieć proste zasady, bawić się z odgrywaniem ról (w dom, w policję, w lekarza)

🚩 DZIECKO – 4 rok życia

 

✅ DUŻA MOTORYKA

  • dziecko powinno schodzić po schodach krokiem naprzemiennym, bez poręczy
  • powinno podskakiwać
  • powinno umieć iść do tyłu wzdłuż linii

 

✅ MAŁA MOTORYKA

  • powinno kopiować krzyżyki, rysować sylwetki osób składające się z 2–4 elementów
  • powinno potrafić ciąć papier na pół
  • powinno zakładać rzeczy bez guzików
  • powinno sygnalizować potrzebę oddania moczu i stolca

 

✅ MOWA-JĘZYK

  • powinno wykonywać 3-stopniowe polecenia (np. pójdź do kuchni, otwórz lodówkę i przynieś mleko) 
  • powinno wypowiadać zdania złożone, relacjonować zdarzenia z przeszłości, odgrywać wymyślone role, uczestniczyć w grach słownych, dowcipach, potrafi żartować

 

✅ FUNKCJE POZNAWCZE

  • powinno znać pojęcie upływającego czasu
  • powinno liczyć 4 przedmioty
  • powinno rozumieć przeciwieństwa, generalizuje zasady przenosząc je z jednej zabawy do inne

 

✅ FUNKCJE SPOŁECZNO EMOCJONALNE

  • powinno uczestniczyć w bardziej skomplikowanych zabawach udawanych – powinno posiadać swojego superbohatera. 
  • Powinno posiadać preferowanych przyjaciół, członków rodziny
  • Potrafi wyrażać współczucie dla rówieśników 

🚩 DZIECKO – 5 rok życia

 

✅ DUŻA MOTORYKA

  • powinno utrzymywać równowagę na jednej nodze przez 10 s, robi przysiady, przeskakuje przedmioty, łapię piłkę.

 

✅ MAŁA MOTORYKA

  • dziecko powinno kopiować kwadraty, rysować sylwetki osób składające się z 10 elementów, kolorować pomiędzy liniami – w tym wieku dziecko powinno trzymać ołówek 3 palcami a nie całą ręką 
  • powinno dokładnie myć i wycierać ręce

 

✅ MOWA-JĘZYK

  • powinno przypominać sobie historię z przeszłości, opowiada mają fabułę, używa czasu przyszłego
  • mowa powinna być zrozumiała w 100%

 

✅ FUNKCJE POZNAWCZE

  • powinno nazywać 4 kolory i liczyć 10 przedmiotów
  • wykazuje gotowość do nauki czytania i pisania – m.in. pisze imię

 

✅ FUNKCJE SPOŁECZNO EMOCJONALNE

  • bawi się z dala od rodziców
  • powinno kłaść nacisk na zasady panujące w grupie
  • powinno uczestniczyć w bardziej skomplikowanych dyskusjach, np. o emocjach
1 Comment
  • Avatar
    Tata Pediatra
    Posted at 23:59h, 29 lipca Odpowiedz

    Po komentarzu, który dostałem prywatnie dokonałem małej korekty w artykule.

    6 miesiąc życia – duża motoryka:
    Było
    To czas, kiedy dziecko powinno już siedzieć z podparciem rączkami z tyłu
    Zamieniłem na:
    To czas, kiedy dziecko powinno utrzymać pozycję siedzącą z podparciem rączkami z tyłu.

    Czerwone flagi rozwoju pochodzą z wytycznych, które są bezpośrednio skierowane do pediatrów.
    Paediatr Child Health. 2012 Dec;17(10):561-8.Evidence-based milestone ages as a framework for developmental surveillance.Dosman CF1, Andrews D, Goulden KJ.

    Badając 6-miesięczne dziecko jednym z bardzo ważnych elementów pełnego badania pediatrycznego jest:
    Leżące dziecko na plecach przytrzymujemy za rączki i delikatnie podciągamy je do pozycji siedzącej. Po przyjęciu przez dziecko pozycji siedzącej pediatra opuszcza rączki dziecka i układa je delikatnie za dzieckiem na twardym podłożu. Obserwuje wtedy, czy dziecko w tej pozycji jest w stanie utrzymać równowagę.

Post A Comment